تگاب
تصویری از تگاب
اطلاعات کلی
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
ولایت : بدخشان (افغانستان)
مرکز : شهرک قعله دهنه
نام‌های پیشین: سال تاسیس = ۱۳۷۴هجری شمسی یا۱۹۹۴ میلادی
مردم
جمعیت 40000
زبان‌های گفتاری: فارسی دری
مذهب: اهل سنت
جغرافیای طبیعی
مساحت: ۱۵۰۰
آب‌وهوا
روزهای یخبندان سالانه: حاکم =

شهرستان تَگاب' یکی از شهرستان ۲۸گانه ولایت بدخشان می‌باشد. که به فاصله (۱۴۰) کیلومتری بطرف جنوب شهرفیض آباد موقعیت دارد. این ولسوالی در سال ۱۳۷۳ه (۱۹۹۴م) نظر به تقاضای مردم محل ؛ سعی و تلاش عزیز احمد بارز و سید جمال الدین شهیم از ولسوالی کشم جدا وبحیث واحد اداری مستقل شامل تشکیلات دولت گردید مرکزآن شهرک دشت قعله دهنه است؛ مساحت آن (۱۵۰۰) کیلومتر مربع بوده این ولسوالی متصل است ازشرق با ولسوالی یمگان، غرب ولسوالی فرخار ولایت تخار، شمال ولسوالیهای تیشکان وکشم وجنوب ولسوالی ورسج ولایت تخار. باشندگان این شهرستان را عمدتا تاجیکان واقلیت های عرب وگجر تشکیل میدهند و به زبان فارسی دری حرف میزنند. مردم این شهرستان مسلمان واهل سنت اند. تگاب دارای (۸۷) قریه خورد وکلان زنده گی مینمایند.

مردم

اقوام ساکن شهرستان تگاب عبارتند از تاجکها (۹۸٪)، عرب‌ها (۱٪) و اسماری‌ها (گجر) (۱٪).

نفوس مجموعی این والسوالی حدود ۴۰۰۰۰ نفر می‌باشد.

این بخشداری با قرار گرفتن در مسیر بخشداری فرخار ولایت تخار و بخشداری یمگان ولایت بدخشان، از مسیرهای عمده راه ابریشم قدیم بوده و راه بدخشان (پامیر-سین کینانگ) را به قطغن و کابل وصل می‌نماید.

وضعیت اقتصادی

عموماً مردم این بخشداری به دام پروری وکشاورزی مشغول اند وضعیت اقتصادی اکثریت مردم زیر خط صفر فقر قرار دارد، مردم به برق سراسری، تلفون، جاده، مکتب وبیمارستان دسترسی ندارند.

حاصلات عمده کشاورزی این ناحیه را گندم، جو، جواری، باقلی، ارزن، برنج، کنجد، آفتاب گردان و.. حبوبات تشکیل می‌دهد انواع میوه‌های دارای طعم فوق العاده درین ناحیه در بهار وتابستان قابل دست رسی است، توت، سیب وناک این ناحیه شهرت خاص دارد، توجه مردم درین اواخر نسبت به غرس درختان میوه‌ای جهت رشد فراوردهای زراعتی بیشتر شده است و می‌توان نقش جوانان را در ایجاد این پدیده بارز تلقی نمود.

راه عمومی این بخشداری اسفالت نبوده و فاصله ۳۵ کیلومتری (کشم-تگاب) دو ساعت وقت را می‌گیرد.

خدمات صحی معیاری وجود ندارد، روزانه تعدای از مردم بویژه مادران واطفال در اثر نبود بیمارستان و وقایه طبی جان می‌دهند. در این بخشداری بیمارستان فعال نیست و دولت تا کنون هیچ برنامه به منظور راه‌اندازی بیمارستان نیز ارایه نکرده است.

تعدادی از مردم پروژه‌های برق آبی کوچک را راه‌اندازی نموده‌اند.

وضعیت اجتماعی

مشکلات عدیده اجتماعی در میان مردم وجود دارد که از جمله عدم دسترسی مردم به ادارات دولتی سالم، نداشتن دادگاه و دادستان عادل عمده‌ترین انهااست هنوز تعداد از فرماندهان دوران جهاد بر سرنوشت مردم حاکم بوده و هرچه بخواهند انجام می‌دهند و حقوق بشری مردم بشکل متواتر نقض می‌گردد.

مکاتب این بخشداری از کمبود استادان مسلکی رنج می‌برد وتعدادی از مکاتب از متوسطه به لیسه ارتقا یافته و سالها است که معلم و بودجه ندارند.

نقش علمای دینی درین بخشداری بسیار ملموس است اکثراً پرابلم‌های حقوقی مردم در پرتوی شرعیت اسلامی توسط شورا های محلی حل می‌گردد بنا بر الودگی ادارات دولت به فساد اکثرامردم را از ارایه دعوی حقوقی شان به ادارات دولتی ابا می‌ورزند وازطرفی هم دولت مردان، متنفذ اعضای مجلس نمایندگان پیشین وحال برای نغوذ بیشتر وتثبیت جایگاه خویش از هر وسیله برای رسیدن به هدف استفاده نموده و در توظیف همپیمانانش شان درکرسی‌های این ولسوالی بایکدیگر زورآزمایی می‌کنند وروابط را برضوابط حاکم ودید مردم را نسبت به حکومت بدبینانه ساخته‌اند، این ها باعث آن شده است که گروهای مخالف دولت برای خویشد پایگاه بسازند و آنرا مستحکم نمایند.

اکثریت نسل جوان در بیکاری بسر می‌برند و مردم به کار ابرومندانه دسترسی ندارند واکثرا جوانان به محلات دیگر کشور؛ حتی به کشورهای همسایه به مدت‌های کوتاه بمنظور پیدا نمودن کار مسافرت می‌نمایند.

روستاهای عمده

وفدره ، عاشقان ، دوآبی ،عارفان ، سری تل، کرستده، شائیسته، وای وچ ، فرمان قلی ، شهرک قلعه دهنه مرکز شهرستان ، شهید کان ،دهن غیلان ، غیلان ،،سبزدره، میرکان ،تگاب خمبک ،پلیران ، خمبک بالا، محله هزاره، ، آسیابک ،عاجل ،رباط کوری ،کوری آب بالا ، چهارباغ ، کتو،چاکران ، نوآباد ،دوآبی ، رباط کتو بالا ، کفترخانه،ارغنجخواه ، شکردره ، اولیگه وده ها ده کده کوچک.

  • رساله شهباز صابری در سرزمین لعل