{{#مختصات:}}: بیش از یک برچسب اولیه در هر صفحه نمی‌تواند داشته باشد

ولایت نورستان
تصویری از ولایت نورستان
اطلاعات کلی
نام رسمی : ولایت نورستان
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
سال ولایت شدن : ۱۳۸۲ هجری خورشیدی
مردم
جمعیت ۱۳۴٫۱۰۰ برآورد سال (۲۰۰۹)
زبان‌های گفتاری: زبان‌های خانواده نورستانی

زبان پشتو (زبان تعلیمی و اداری)

جغرافیای طبیعی
مساحت: ۹۲۶۷ کیلومتر مربع
اطلاعات شهری
وب‌گاه : www.nuristan.gov.af

نورستان یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است و در شرق این کشور قرار گرفته‌است. مرکز این ولایت شهر پارون است.

نورستان در تمام تاریخ خود تا سال ۱۸۹۶ که سپاهیان امیر عبدالرحمن پادشاه افغانستان آن را تصرف کردند منطقه مستقلی بود و به دلیل آن که مردم آن پیرو مذاهب باستانی نیاهندواروپایی بودند بین مسلمانان به کافرستان معروف بود.

جغرافیا

قسمت‌های شمالی نورستان از غرب به شرق شامل مناطق رمگل، دره پیج، وایگل و باشگل می‌شود. نورستان از شمار زیادی درهٔ دالان‌مانند و کم‌پهنا تشکیل شده که شیب همه این دره‌ها از شمال به جنوب است. دره پیچ یا نورستان مرکزی از نظر ارتباط با دیگر نقاط نورستان اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا توسط دره‌های فرعی با قسمت‌های باختری و خاوری نورستان ارتباط دارد. مناطق پردرخت نورستان تا ارتفاعات ۴۰۰۰ متری ادامه دارد و بالاتر از آن تنها درختزارهای بید و بته‌زارها دیده می‌شوند. این ولایت دارای هفت ولسوالی اند که بنام‌های نورگرام، دوآب، مندول، وایگل، واما، کامدیش و برگمتال دارد و مرکز آن پارون است. در تقسیمات اداری نورستان چندین دره مردم پشه یی چون ملیل و مشپه، وده وو، شاما، ژونیا، پیار و ننگراج جا داده شده است که از لحاظ فرهنگی وتاریخی روابط بسیار نزدیکی با هم دارند. مردم نورستان تنها در چند صدسال اخیر توسط میرویس خان هوتک ولشکرکشی او مسلمان شدند. نورستان مجموعاً ۷۵ هزار هکتار علفچر و ۲۵۱۵۰۴ هکتار جنگل دارد که یک پنجم تمام جنگلات افغانستان را تشکیل می‌دهد که با درختان ارچه، جلغوزه، نشتر، بلوط، اوبخت، سیروب و درختان کوهی مثمری چون بادام، تاک، انجیر و زیتون کوهی پوشیده شده است. سه دریای بزرگ باشگل، وایگل (و پارون) و رمگل و ده‌ها دریاچه کوچک دارد که تمام سال آب دارند. گوشه ای از نورستان نیست که آب زلال چشمه در آن جاری نباشد. آب و هوای معتدل و پاکیزه دارد.

زبان

در نورستان شش قبیله بنام‌های کته، کام، کلشه، پرسون، اشکون و گوَر در آن زندگی دارند و به پنج زبان مختلف یعنی (کته ویری، واسیو ویری، کلشه الا، تریگامی و اشکونی) تکلم می‌کنند. طور کل زبان مادری ۹۰٪ مردم نورستان، نورستانی است. پشه‌ای نیز توسط ۱۰٪ از مردم سخن گفته می‌شود. زبان پشتو زبان مکاتب، مدارس و اداری این ولایت بوده و به حیث زبان دوم به واسطه اکثریت مردم این ولایت افهام و تفهیم می‌گردد.

مردم

جمعیت این ولایت مشتمل بر ۱۳۴٫۱۰۰ نفر است که ۹۹٫۳٪ از آنها نورستانی، ۰٫۶٪ گجری و ۰٫۱٪ تاجیک هستند. پنج قبیله در نورستان که به گویش کاتی سخن می‌گویند به نام سیاه‌پوش معروفند و به افراد قبایل پرَسون‌گِلی، وَنگِلی، وامایس و اَشکون اصطلاحاً سفیدپوش گفته می‌شود.

مردم نورستانی از نظر جمجمه‌شناسی اغلب سر دراز و موهای پرپشت سیاه دارند. چشمان آبی نیز در منطقه زیاد دیده می‌شود.

تقسیمات

نورستان در تقسیمات کشوری کنونی افغانستان به پنج بخش تقسیم می‌شود:

  • نورگرام
  • کامدیش
  • وایگل
  • مندول
  • برگ متال
  • واما
  • پارون (کانتیوا)
  • دوآب

  • نورستان، سرزمین رنج و مبارزه نوشته تیمور در وبگاه حزب همبستگی ملی افغانستان در ۳ قسمت

جستارهای وابسته

ولایت‌های افغانستان

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.